دانشیار

بسم الله الرحمن الرحیم

ویرانی کوه بی بی شهربانوی شهرری سیلی به گونه تشیع

و زنگ خطری برای وقوع زلزله مهیب تهران

ملک ری ، سرزمینی با تمدن هشت هزار ساله در دامنه کوه البرز سر درآورده و همواره آوردگاه سلسله های کهن و نو در این خطه بوده سرزمینی در کوهپایه و حاشیه کویر که زمزمه چشمه های جوشان و رود های خروشان آن شهری بقایت پر رونق و ملکی حاصل خیز را و محلی امن و خوش برای کاروانهای تجاری که از مسیر جاده ابریشم از شرق به غرب یا شمال به جنوب در حرکت بودند ساخته بود.

شکوه و جلال ری در طول تاریخ همواره وردزبانها بوده و جنگ ها و صلح ها را برای تصاحب آن تجربه کرده است.

از جمله آنچه در تاریخ شهره است این بوده که عمر بن سعد ابی وقاص از فرماندهان سپاه اموی برای رسیدن به حکمرانی این سامان دست به جنایتی زد که در طول تاریخ بی سابقه بود، قتل عام امام حسین علیه السلام وآل رسول الله صلی الله علیه وآله در سرزمین نینوا. به هر حال سیر تاریخ و خروش رود آن همواره برقرار بوده و نتایجی تلخ وشیرین را به همراه داشته است.

یکی از بقعه هایی که در فراز کوهی به نام شهربانو در ری قرار دارد، بقعه بی بی شهربانوی شهرر ری است، که قدمتی کهن دارد و مشهور است که بعد از حادثه کربلا شهربانو دختر یزدگرد سوم و همسر امام حسین ،مادر امام سجاد علیهم السلام به این مکان پناه آورده و در این منطقه از دنیا رفته است و ماجرای این رجعت و وفات در کتاب انوارالنعمانیه سید نعمت الله جزایری نقل شده است که البته عده ای از محققان بدان ایراد گرفته و آن را افسانه می دانند چرا که به جمهور اکثر مورخان حضرت شهر بانو در نفاس حضرت سجاد علیه السلام وفات ودر مدینه طیبه در قبرستان بقیع دفن شدند.

در کتاب "الامام الحسین و اصحابه" علامه فضلعلی قزوینی در جلد سوم که درباره سیمای زنان کاروان حسینی بحث می کند عنوان می کندکه حضرت سیده شهربانو در نفاس حضرت زین العابدین علیه السلام از دنیا می رود وخاله حضرت شاه زنان که همسرامام حسن مجتبی علیه السلام نیز بوده کفالت ایشان را برعهده می گیردبه طوری که مردم گمان می کنند ایشان مادر حضرت است در واقعه کربلا شاه زنان حضور داشته به نقلی پیش از جنگ از امام حسین علیه السلام رخست می گیرد که به ایران مهاجرت کند و حضرت باعده ای وی را به ایران می فرستند و این بقعه مبارکه احتمالا مزار آین بانوی مکرمه است که کفیل امام سجاد و همسرامام حسن مجتبی علیهما السلام می باشد، و به نقلی در واقعه عاشورا هم حضور داشته وجود دایه ها ی ایرانی دربین اسرا این مساله را دامن می زند، که از جمله روایت مشهور حضور غزاله دایه شاه زنان است که در مقاتل آمده که این دایه را کودکی چهار یا پنج ساله بوده که در معرکه جنگ ،از خیمه ها به بیرون فرار می کند و توسط گرگان منحوس اموی جلوی مادر سربریده می شود و این حادثه باعث می شود که غزاله دچار تالمات روحی شده و خود را در فرات بیندازد و غرق کند.

و در روایتی هم آمده در اطراف شام یکی از زنان کاروان حسینی سقط جنین می کند ودر این ماجرا شاه زنان از این مادر پرستاری می کند، به هرحال ممکن است بعد از واقعه عاشورا شاه زنان از حجاز به ایران و ری آمده باشد ودر این منطقه از دنیا رفته باشد.

به نقل از کتاب ری باستان استاد حسین کریمان ،ری در روزگار باستان دارای دوقبرستان بوده که به قبرستانهای زیرین و زبرین معروف بودند که قبرستان زیرین در پای کوه شهربانو وقبرستان زبرین در بالای کوه بوده، و شاه زنان در قبرستان زبرین به خاک سپرده شده است.

به هرحال به هر تفسیر این بقعه و بارگاه منتسب به خاندان رسالت و امامت و شهره به مزار عروس حضرت زهرای مرضیه و علی مرتضی علیهما السلام می باشد و پذیرای عاشقان خاندان رسالت و میعادگاه آنها از نقاط دور و نزدیک است.

در امر زیارت مردم به روح عروس خاندان رسالت متوسل می شوند، چه جسدی درآنجا باشد چه نباشد، مراد یاد حضرت شاه زنان و شهربانو وگرامی داشت امام سجاد و امام حسین و امام حسن علیهم السلام است.

به هر حال نگه داشتن حرمت و احترام این بقعه مبارکه واجب و اهانت به ساحت آن اهانت به خاندان رسالت محسوب می شود، چه بسیار مردم که به این بقعه متوسل شده و حاجت روا شده و چه بیماران شفا گرفته و چه امراض روحی که به مدداین ارواح طیبه تسکین پیدا کرده اند.

به مناسبت یکی از کرامات که برای عمه نویسنده مقاله در کودکی اتقاق افتاده به نقل از پدر بزرگم مرحوم شیخ محمد دانشیار(ره) اشاره می کنم:

" در دهه سی شمسی در تهران و زاویه حضرت عبدالعظیم علیه السلام ساکن بودیم با حدود هفت یا هشت بچه قد و نیم قد که بزرگترینشان 10 یا11 ساله بود، درآن ایام معمول بود که خانواده ها برای تفرج آخر هفته به زیارتگاه های اطراف تهران می رفتند، از امامزاده صالح در تجریش گرفته تا امامزاده ابراهیم در دربند، امامزاده داوود در کن،امامزاده ابوالحسن اندرمان و... یکی از جاها بی بی شهربانو بود.

روز جمعه ای باخانواده با مشقت ووسایل فراوان به بقعه بی بی شهر بانو رسیدیم سور و سات را پهن کردیم تا مهیای ناهار شویم دختر کوچکم آمنه که حدود سه ساله بود ،داشت بازی می کرد ناگهان در شیب کوه کنترل خود را از دست داد و از یک ارتفاع بلند با صورت به زمین افتاد تمام صورت او پرخون و دندانها جلو همه شکست ، بسیار مضطرب شدم بچه را زیر بغل گرفتم به سمت پایین کوه دوان دوان آمدم تا کودک را به درمانگاهی برسانم،در بین راه رو به بقعه بی بی شهربانو کردم گفتم این هم از مهمان نوازی شما،و خیلی ناراحت بودم تا آمنه را به بیمارستان فیروزآبادی رساندم ، و بچه از حال رفته بود .

پس از مداوا بچه را به خانه آوردیم ، شب خوابیدیم در خواب دیدم که که گویی در می زنند ، در را باز کردم دیدم حضرت امیرالمومنین علی علیه السلام است سلام کردم و شروع به صحبت کردیم ،بعد دیدم شخص دیگری آمدند احساس کردم حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله هستند و سلام کردند به حضرت امیر(ع) گفتند بیا بریم برای نماز ، امام علی(ع) گفتند تا صاحب این خانه از عروس من ومن راضی نشوند نمی آیم،من دست و پای خود را گم کردم و گریه افتادم که من که باشم که شمارا ببخشم که ناگهان از خواب بیدار شدم، دیدیم آمنه کنارم آمده بابا من گرسنه هستم ، دیدم آثاری از زخم ها و دندان های شکسته روی صورت بچه وجود ندارد..."

از این حیث کرامات فراوان از حضرت نقل شده است، حالا باچنین اعتقاداتی و چنین شهرتی چگونه است که کارخانه سیمان بدورازهرگونه وجدان ملی و مذهبی مبادرت به کاری می کند که هیچ وجدان پاکی قبول نمی کند، و با انفجارات متعدد و پی در پی در صدد انهدام این بقعه مبارکه و تاریخی می باشد و این مساله به هر حال هم دامن گیرآنها و هم دامنگیر کسانی می شود که انهدام این بقعه را دیدند و به آن راضی بودند ودم نزدند.

اما از بین بردن یک کوه در یک منطقه از لحاظ علم زمین شناسی:

جورج گاموف در کتاب سرگذشت زمین می نویسد:

از لحاظ علم زمین شناسی کوه ها نه تنها به عنوان یک چین خوردگی ساده بلکه به صورت اجرامی هستند که چون میخ در درون لایه های مذاب زمین که روی جبه وجود دارد فرو رفته که از حرکت های پوسته تا حدود زیادی جلو گیری می کنند.

دانشمندان زمین شناس در تحقیقاتی که روی سلسله جبال همالیا و قله اورست انجام دادند متوجه شدند که کوه ها همانند یک توده یخی که روی آب شناور است در واقع در درون لایه مذاب زمین شناور هستند.

زمین از لایه های مختلفی تشکیل شده است لایه هایی در هسته زمین که حالت های پلاسمایی منجمد یا نیمه منجمد دارند ، جبه که حالتی قطور و چگال دارد که اصل جرم و ماهیت زمین را تشکیل می دهد و لایه مذاب روی جبه و پوسته که روی این لایه مذاب شناور است که به آن قاره هم می گویند، قاره های بسان کشتی روی این لایه مذاب غوطه ور هستند و تفرق قاره ها و گسل ها و زمین لرزه ها به علت حرکت پوسته به وجود می آید.

حرکت لرزان پوسته روی لایه مذاب داخلی می تواند منجر به زمین لرزه های ممتد و دامنه دار شود و چرخش زمین هم می تواند براین مساله بیافزاید، اما وجود کوه ها بسان یک میخی از حرکت های افسار گسیخته پوسته جلوگیری می کند و ریشه های این کوه ها جلوی بسیاری از نوسانات را می گیرد.

کوه بی بی شهربانو هم از این قاعده مستثنی نیست ، بلکه ریشه های این کوه هم از حرکات پوسته تهران و ری و نوسان گسل ها جلوگیری می کند، تا این ناحیه لرزه خیز را تا حدودی مهار کند، همان طور که می دانیم وجود گسل های بسیار خطرناک اطراف تهران را فرا گرفته که هر گونه بی درایتی می تواند فاجعه ملی به بارآورد.

کوه ها وقتی از بالا تراشیده می شوند مثل اینکه کوه یخی شناور از بالا تراشیده شود ، این طورنیست که کوه از بین برود بلکه کوه از ریشه بالا میآید و جای آن قسمت های از دست رفته را ترمیم می کند ، و این حرکت عامل فعال شدن گسل ها و فاجعه خواهد شد.

ما در این مقاله مراتب را به طلاع مسوولین می رسانیم ، که بردن سود مادی آنها منجر به از بین رفتن هویت مذهبی و همچنین فاجعه ملی و کشتار مردم ری و تهران نشود. از ما گفتن.

من الله التوفیق –تابستان 1401

مهدی دانشیار

پژوهش مرکز نجوم آستان مقدس حضرت عبدالعظیم علیه السلام